(که سپوره وي که پوره وي نو په شریکه به وي (باچاخان)

د افغانستان نوم

[22.Feb.2021 - 15:10]

د افغانستان نوم

لیک: ممتاز الکوزی

د افغانستان نوم له دوو برخو څخه جوړ دی لکه (افغان) او (ستان).

.

ځینې پوهان (نومونه مې یې په پای کښې لیکلي) وایي چې دغه افغان نوم له اسوکان (اس-وه-کان) یا اسکان (اسه-کان) څخه ریښه را اخیستې دی.

.

اسوکان یا اسکان هغه زاړه وګړي وو چې د هندوکش غر په لمنو کښې یې ژوند کاوه.

.

د اسوکان ماناوې لکه:

.

پر آسونه سپاره سړي

د آسونو روزونکي

پر آسونو سپاره سرتېري

.

اسوه (اس-وه) یا اسپه له اوېستا ژبې څخه را اخیستل شوی ویی دی چې د آس مانا ورکوي.

.

په کرکېښ (تاریخ) کښې افغان نوم تل د پښتنو لپاره وکارېد

.

له اسوکان یا اسکان څخه پارسیانو او عربیانو زموږ نوم افغان کړ او د دغه افغان نوم یادونه پارسیانو په لومړي ځل د پارسي ژبې یو کتاب حدود العالم کښې وکړ

.

حدود العالم کتاب په لسم پېړۍ (له ۹۰۰  نه تر ۱۰۰۰ میلادي کال پورې) کښې یو لیکوال لیکلی و چې د ګوزګان (افغانستان) اوسېدونکی و. ګوزګان بیا عربیانو جوزجان کړ.

.

ستان د پارسي/ دري ژبې ویی (لفظ) دی چې د (ځای) مانا ورکوي.

.

نو ځکه بیا د افغانستان مانا د پښتنو مېنه، هېواد، ځمکه یا ځای ده.

.

د ګران افغانستان نوی بنسټدوی (اساسي قانون، کانسېټیوشن) اوس په افغانستان کښې هر اوسېدونکي ته افغان وایي. تل دې وي ګران افغانستان.

.

.

اخځونه (سرچینې)

.

1) "The name Afghan has evidently been derived from Asvakan, the Assakenoi of Arrian... " (Megasthenes and Arrian, p 180. See also: Alexander's Invasion of India, p 38; J.W. McCrindle).

.

2) "Even the name Afghan is Aryan being derived from Asvakayana, an important clan of the Asvakas or horsemen who must have derived this title from their handling of celebrated breeds of horses" (See: Imprints of Indian Thought and Culture abroad, p 124, Vivekananda Kendra Prakashan).

.

3) "Their name (Afghan) means "cavalier" being derived from the Sanskrit, Asva, or Asvaka, a horse, and shows that their country must have been noted in ancient times, as it is at the present day, for its superior breed of horses. Asvaka was an important tribe settled north to Kabul river, which offered a gallant resistance but ineffectual resistance to the arms of Alexander "(Ref: Scottish Geographical Magazine, 1999, p 275, Royal Scottish Geographical Society).

.

4) Afghans are Assakani of the Greeks; this word being the Sanskrit Ashvaka meaning 'horsemen' " (Ref: Sva, 1915, p 113, Christopher Molesworth Birdwood).

.

5) "The name represents Sanskrit Asvaka in the sense of a cavalier, and this reappears scarcely modified in the Assakani or Assakeni of the historians of the expedition of Alexander" (Hobson-Jobson: A Glossary of Colloquial Anglo-Indian words and phrases, and of kindred terms, etymological..by Henry Yule, AD Burnell).

.

6) Ch. M. Kieffer (15 December 1983). "Afghan". Encyclopædia Iranica (online ed.). Columbia University. Archived from the original on 16 November 2013.

.

.

-
بېرته شاته